Loopbaancompetenties; een doel op zich? Deel 1

Alle vmbo decanen en mentoren kennen onderhand de loopbaancompetenties wel. Kwaliteitenreflectie (wat kan ik het best en hoe weet ik dat?), motievenreflectie (waar ga en sta ik voor en waarom dan?), werkexploratie (waar ben ik het meest op mijn plek en waarom daar?), loopbaansturing (hoe bereik ik mijn doel en waarom zo?) en netwerken (wie kan mij helpen mijn doel te bereiken en waarom die mensen?).

Deze loopbaancompetenties zijn blijkbaar zo belangrijk dat ze zelfs wettelijk zijn vastgelegd. Alle vmbo-leerlingen moeten er iets mee.

In de wet staat namelijk: “De kandidaat heeft de vaardigheid de eigen loopbaan vorm te geven door op systematische wijze om te gaan met ‘loopbaancompetenties. De kandidaat maakt zijn eigen loopbaanontwikkeling inzichtelijk voor zichzelf en voor anderen door middel van een ‘loopbaandossier’. In een loopbaandossier is opgenomen welke activiteiten zijn uitgevoerd die hebben bijgedragen tot het ontwikkelen van de ‘loopbaancompetenties.”

We zien alleen ook dat op scholen en zelfs bij LOB-methode uitgevers anders met deze loopbaancompetenties wordt omgegaan. In veel gevallen is het zo dat een leerling een opdracht maakt en die opdracht is gekoppeld aan één of meerdere loopbaancompetenties. Heeft de leerling een x aantal van deze opdrachten af, dat scoren ze 100% op een van de loopbaancompetenties.

Volgens ons zitten hier nogal wat haken en ogen aan. Want het maken van een opdracht zegt nog niets over de ontwikkeling van de leerling, noch over het inzicht dat de leerling door het maken van de opdracht heeft verkregen. Daarnaast bepaalt niet de leerling, maar het systeem of de methode wanneer de leerling loopbaanvaardig is. Dit kan zijn na het maken van 10 opdrachten, 50 of bijvoorbeeld 100. En wat gebeurt er als de leerling overal invult “blablabla”? Dan nog scoort de leerling 100%. De vraag is dan ook of alle leerlingen 100% moeten scoren? En of de score de hele schoolloopbaan doorloopt of elk jaar weer bij 0% begint.

Werken met deze vorm van opdrachten die je als een to-do lijst moet afvinken, inspireert de meeste leerlingen niet. Het doel lijkt dan namelijk dat alle opdrachten af moeten zijn en dat iedereen op 100% moet komen. Het behalen van loopbaancompetenties wordt dan een doel op zich, in plaats van inzicht krijgen in je eigen loopbaanontwikkeling.

Van vmbo leerlingen wordt tevens gevraagd om hun loopbaanontwikkeling inzichtelijk te maken door middel van een loopbaandossier. In onze ogen is het loopbaandossier veel meer dan alleen een opdrachten overzicht met de competenties die daarbij horen. Of een loopbaancompetentie-lijst met daarachter het aantal gemaakte opdrachten.

In onze visie wordt het loopbaandossier door de leerling zelf  gevuld op basis van eerdere ervaringen en ontdekkingen. Dit kan via tekst, video of afbeeldingen. Want juist de eigen woorden en eigen keuzes om de eigen ontdekkingen en ontwikkelingen te presenteren zeggen veel over de leerling en de gemaakte keuzes.

Hoe het loopbaangesprek antwoord kan zijn op loopbaancompetenties wordt behandeld in deel 2 van deze artikelreeks.

© 2019, Daniël Kers, Kers & Kers Loopbaancoaching

Artikelen delen mag, mits met bronvermelding!

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten